Virðismatskerfi í þágu launajafnréttis

Verkefnið um þróun virðismatskerfis í þágu launajafnréttis er unnið á vettvangi faglegrar stjórnar í samræmi við samning fjármála- og efnahagsráðuneytisins og Jafnlaunastofu þar að lútandi. Fagleg stjórn vinnur að gerð, prófun og mótun verklags um notkun nýs virðismatskerfis, sem á að tryggja að starfsfólk sem gegnir jafn verðmætum störfum njóti jafnra launa og kjara, óháð kyni eða öðrum ómálefnalegum breytum.

Í allri vinnu er tekið mið af markmiðum um launajafnrétti, gæði opinberrar þjónustu og stefnumiðaðrar mannauðsstjórnunar í samræmi við lög, kjarasamninga og alþjóðlegar skuldbindingar. Verkefnið er samstarfsverkefni fulltrúa launagreiðenda og heildarsamtaka launafólks starfa hjá ríkinu og eru ákvarðanir teknar með einhug. 

Undir lok 2020 skipaði forsætisráðherra starfshóp um endurmat á virði kvennastarfa og fól honum að leggja fram tillögur að aðgerðum til að útrýma launamun vegna kynskipts vinnumarkaðar. Hópurinn skilaði tillögum tæpu ári seinna, meðal annars um stofnun aðgerðahóps um launajafnrétti, með þátttöku aðila vinnumarkaðarins. Í kjölfarið var skipaður aðgerðahópur sem fór af stað með þróunarverkefni í samstarfi við fjórar ríkisstofnanir og Jafnlaunastofu. Verkefnið var að greina vanmetna þætti í störfum og þróa verkfæri til að styðja atvinnurekendur við að tryggja jöfn laun fyrir jafnverðmæt störf.

Til að greiða fyrir gerð kjarasamninga 2024 undirrituðu forsætisráðherra og fjármála- og efnahagsráðherra yfirlýsingar um aðgerðir gegn kynbundnum launamun. Í framhaldinu var skipaður stýrihópur um virðismat starfa með þátttöku aðila vinnumarkaðarins, til að þróa heildstætt virðismatskerfi í samræmi við lög, kjarasamninga og alþjóðlegar skuldbindingar. Snemma árs 2025 var gerður samningur við Jafnlaunastofu um þróun slíks kerfis og vorið 2025 var fagleg stjórn verkefnisins skipuð með fulltrúum ASÍ, BHM, BSRB, KÍ og fjármála- og efnahagsráðuneytisins.

Stýrihópur hefur yfirumsjón með verkefninu ásamt því að tryggja að framgangur þess sé í samræmi við markmið jafnréttislaga um að konum, körlum og fólki með hlutlausa skráningu kyns í þjóðskrá skuli greidd jöfn laun og njóti sömu kjara fyrir sömu eða jafn verðmæt störf.

Faglega stjórn heldur utan um þróun virðismatskerfisins frá upphafi allt til loka og í því felst m.a. afmörkun verkefnisins, skipulag fræðslu og miðlunar, skilgreining á fyrirkomulagi starfagreininga og gerð starfaprófíla, val matsþátta. 

Verkefnastofa ríkisverkefnis er eining innan Jafnlaunastofu og vinnur fyrir faglega stjórn að öllum verkþáttum verkefnisins.